ارائه کننده: عرفان نوروزی
استاد راهنما: دکتر سید حامد دلخوش
استاد مشاور: دکتر حسین سیفی
استاد ناظر داخلی: دکتر حمیدرضا بقائی
استاد ناظر خارجی: دکتر علی کریمی (دانشگاه کاشان)
تاریخ: ۱۴۰۴/۰۲/۲۹
ساعت: ۸
مکان: مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شبکه‌های قدرت

چکیده:
با گسترش روزافزون فناوری‌های ارتباطی و افزایش وابستگی سیستم‌های قدرت به زیرساخت‌های سایبری، شبکه‌های قدرت به‌عنوان یکی از حیاتی‌ترین زیرساخت‌های کشورها، در معرض تهدیدات پیچیده و چندلایه قرار گرفته‌اند. در این میان، حملات هماهنگ سایبری-فیزیکی به‌عنوان یکی از جدی‌ترین چالش‌های امنیتی شبکه‌های قدرت مطرح است که می‌تواند پایداری عملکرد شبکه و تأمین انرژی را با اختلال جدی مواجه سازد. این پایان‌نامه با هدف ارزیابی تاب‌آوری ساختاری شبکه قدرت در برابر چنین حملاتی، چارچوبی جامع ارائه می‌دهد که تعامل میان لایه‌های سایبری و فیزیکی، مکانیزم‌های خرابی‌های زنجیره‌ای، کنترل‌پذیری اجزا و بازگردانی ساختاری را به‌صورت یکپارچه مدل‌سازی می‌کند. در گام نخست، با استفاده از تحلیل‌های توپولوژیکی و عملکردی، شاخص‌های آسیب‌پذیری شبکه در سناریوهای مختلف حمله استخراج می‌گردد. سپس با بهره‌گیری از الگوریتم‌های بهینه‌سازی، توالی بازگردانی اجزای آسیب‌دیده بر مبنای اولویت‌های فنی تعیین شده و زمان مورد نیاز برای بازگردانی محاسبه می‌شود. مدل پیشنهادی بر روی نمونه‌های کوچک و بزرگ پیاده‌سازی و شبیه‌سازی شده و نتایج نشان می‌دهد که لحاظ وابستگی‌های سایبری-فیزیکی و طراحی بازگردانی اولویت‌دار موجب بهبود شاخص‌های کلیدی تاب‌آوری نظیر بار تأمین‌شده، مشاهده‌پذیری، یکپارچگی و کاهش انرژی ازدست‌رفته می‌شود. در نهایت، با تنظیم بهینه ضرایب تابع هزینه وزن‌دار چندعاملی، اثربخشی راهبرد پیشنهادی در شرایط حمله با بودجه‌های مختلف ارزیابی شده است. یافته‌ها حاکی از عملکرد مطلوب چارچوب پیشنهادی در بازیابی سریع‌ و مؤثر شبکه پس از وقوع حملات سایبری-فیزیکی هماهنگ است.